Merhaba; Burada üye olmadan soru sorabilir, sorulmuş sorulara cevap verebilirsin. Eminim soracak bir çok sorun vardır laughing

0 oy
78 kez görüntülendi
Ders notları kategorisinde (53k puan) tarafından
Kamu İşletmeleri nelerdir? Kamu İşletmeleri hakkında bilgi

1 cevap

0 oy
(53k puan) tarafından
 
En İyi Cevap

Kamu İşletmeleri

Sermayesinin tamamı ya da çoğunluğu devlete veya kamu tüzel kişilerine ait olan işletmelere kamu işletmeleri denir. Kamu işletmeleri en çok Cumhuriyetin ilk yıllarında kurulmuş olup bu yıllarda sermaye birikimi olmayan özel kesimin tek başına altından kalkamayacağı büyük yatırımlarda bulunmuştur. Kamu işletmelerinin amacı toplumsal ağırlıklı olabileceği gibi salt kâr amaçlı da olabilir.

Örneğin Türk Hava Yolları kâr amacı ile kurulmuş bir kamu işletmesidir. Ülkemiz ekonomisinde hâlen kamu işletmelerinin yeri ve önemi büyük olmakla birlikte son yıllarda birçok kamu işletmesi özelleştirme kapsamında özel sektöre devredilmiş ya da satış sürecindedir. Böylece gün geçtikçe devletin ülke ekonomisindeki payı azalmaktadır. Kamu işletmelerinin bazıları İktisadi Devlet Teşekkülleri (İDT), Kamu İktisadi Kuruluşları (KİK), ve Yerel Yönetim İşletmeleridir.

a. İktisadi Devlet Teşekkülleri (İDT)

Sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan kamu iktisadi teşebbüsleridir. İktisadi Devlet Teşekkülleri, Sayıştay denetimine tabi olmadıkları gibi ayrıca Genel Muhasebe Kanunu’na da tabi değildir. Bu kuruluşların denetimi TBMM adına Yüksek Denetleme Kurulu tarafından yapılır. Yönetim organları “Yönetim Kurulu” ve genel müdürden oluşur. Ülkemizde kurulmuş bazı İDT’ler, Toprak Mahsulleri Ofisi, Devlet Malzeme Ofisi ve Türkiye Kömür İşletmeleridir.

b. Kamu İktisadi Kuruluşları (KİK)

Sorumlulukları, sermayeleriyle sınırlı, kendi kuruluş kanunları ile oluşturulan ve bağlı olduğu bakanlık kanununda belirtilmiş kamu kuruluşlarıdır. Bu kuruluşlar Genel Muhasebe Kanunu’na ve Sayıştay denetimine tabi değildir. Özel hukuk hükümlerine tabi olmakla birlikte kendilerine verilen görevleri ve kamu hizmetlerini, ekonomik ve sosyal gereklere uygun olarak ve verimlilik ilkesini dikkate alarak yürütür.

Bu kuruluşlar tekel niteliğindeki mallar, temel mallar ile hizmet üretmek ve pazarlamak amacıyla kurulur. Kamu İktisadi Kuruluşları aynı İDT gibi yönetilir. Kamu İktisadi Kuruluşlarına örnek olarak Devlet Hava Meydanları Genel Müdürlüğü ile Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yollarını verebiliriz.

c. Yerel Yönetim İşletmeleri

Yerel yönetimler kamu hizmeti görmek için ekonomik amaçlara yönelik ticari işletme kurabilir. İl özel idareleri, belediyeler ve köy idareleri kendilerine bağlı kendi kanunlarına göre işletme kurup işletebilir. Örneğin il özel idarelerine bağlı oteller, belediyelerin kurduğu doğal gaz dağıtım şirketleri ile köy tüzel kişiliklerinin kurup çalıştırdıkları kaplıcaları sayabiliriz. Bu konu hakkında ayrıntılı bilgileri; T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersindeki “Çağdaş Türkiye Yolunda Adımlar” ünitesinde bulabilirsiniz.

İlgili sorular

0 oy
1 cevap
11, Mayıs, 11 Ders notları kategorisinde tekno365 (53k puan) tarafından soruldu
0 oy
1 cevap
11, Mayıs, 11 Ders notları kategorisinde tekno365 (53k puan) tarafından soruldu
0 oy
1 cevap
11, Mayıs, 11 Ders notları kategorisinde tekno365 (53k puan) tarafından soruldu
0 oy
1 cevap
11, Mayıs, 11 Ders notları kategorisinde tekno365 (53k puan) tarafından soruldu
0 oy
1 cevap
11, Mayıs, 11 Ders notları kategorisinde tekno365 (53k puan) tarafından soruldu
...