Merhaba; Burada üye olmadan soru sorabilir, sorulmuş sorulara cevap verebilirsin. Eminim soracak bir çok sorun vardır laughing

0 oy
15 kez görüntülendi
Ders notları kategorisinde (54.3k puan) tarafından
İhtiyaç nedir? İhtiyaç hakkında kısaca bilgi

1 cevap

0 oy
(54.3k puan) tarafından
 
En İyi Cevap

İHTİYAÇ

İnsanda yokluk duygusu uyandıran, karşılandığında zevk ve mutluluk veren şeylere ihtiyaç denir. Yemek yeme, su içme, giyinme, barınma vb. organik ve psikolojik faktörlerin etkisiyle ortaya çıkan fizyolojik ihtiyaçlar, giderilmedikleri sürece üzüntü, karşılandıklarında da haz ve zevk verir. İhtiyaçlar birincil (temel) ve ikincil ihtiyaçlar olarak sınıflandırılır.

a. Birincil ihtiyaçlar

İnsanların hayatlarını sürdürebilmesi için mutlaka karşılanması gereken olmazsa olmaz ihtiyaçlardır. Bunlar yeme içme, barınma, uyku, giyinme ve benzerleridir.

b. İkincil ihtiyaçlar

İnsan ihtiyaçlarının hepsi fizyolojik faktörlerin etkisiyle meydana gelmez. İnsan toplumun bir parçası olduğuna göre toplumsal faktörlerin etkisi altında da birçok ihtiyaçlar ortaya çıkabilmektedir. Bunlar mobilya, televizyon, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi gibi ev eşyaları, sinema ve tiyatroya gitme, müzik dinleme, kitap okuma gibi kültürel ihtiyaçlardır. 

Toplumların hayat standardı yükseldikçe, ekonomik, kültürel ve teknolojik bakımdan ilerleme sağlandıkça ortaya çıkan bu ihtiyaçlar artıp gelişerek ve çeşitlenerek devam eder. İşte bu ihtiyaçlara ikincil ihtiyaçlar denir. Her ne kadar, daha önceleri ekonomistler ihtiyaçları birincil ve ikincil ihtiyaçlar olarak ayırsalar da Abraham Maslow (Abraham Maslov) tarafından ileri sürülen ihtiyaçlar hiyerarşisi teorisini de benimsemişlerdir.

Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi

Maslow’un yaklaşımını iki temel varsayım belirlemektedir. Birinci varsayım, kişinin gösterdiği bütün davranışların yine kişinin sahip olduğu ihtiyaçları karşılamaya yönelik olduğudur. İnsanlar ihtiyaçlarını karşılayabilmek için değişik davranış özellikleri göstermektedir. Kişinin ihtiyaçları onun davranışını belirleyen ve davranışına yön veren etkenlerdir. İkinci varsayım ise ihtiyaçların sırası ile ilgilidir. 

Bu varsayıma göre insanların ihtiyaçları öncelik sırasına göre belirli bir sıraya sahiptir. Alt kademedeki ihtiyaçlar giderilmeden üst kademedeki ihtiyaçlar kişiyi herhangi bir davranışa yönlendirmez. İhtiyaçların kişiyi herhangi bir davranışta bulunmaya yönlendirme özelliği ihtiyaçların karşılanma miktarlarına bağlıdır. Bir ihtiyaç karşılandığında, o ihtiyaç için kişinin gösterdiği davranış sebebi ortadan kalkar.

Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisine göre ihtiyaçların önem sırası şöyledir:

  1. Fizyolojik ihtiyaçlar
  2. Güvenlik ihtiyacı
  3. Ait olma ve sevgi ihtiyacı
  4. Saygı görme ihtiyacı
  5. Kendini gerçekleştirme, başarma ihtiyacı

Kişinin hayatını sürdürebilmesi için fizyolojik ihtiyaçlarının karşılanması gerekir. Giyinme, barınma, yemek, su ve uyku gibi ihtiyaçlar bu grubu oluşturmaktadır. Kişi mutsuz olduğunda bu ihtiyaçlar diğer ihtiyaçlara göre öncelik kazanır. Karnı aç, yiyecek bulamayan, sevgi ve itibardan yoksun, hayat güvenliği kalmayan bir kişi ilk önce karnını doyurmak için çaba gösterecektir. 

Kişi belirli bir ihtiyacın etkisi altında ise geleceğe yönelik düşünceleri de değişmeye başlar. Karnı aç bir kişinin öncelikli isteği karnını doyurmaktır. Karnını doyurduğunda çok mutlu olacağını ve başka bir şey istemeyeceğini düşünebilir. O anda hayatı sadece açlık olarak tanımlar. Ona göre, o anda açlığın dışında hiçbir şeyin önemi yoktur ama kişinin bu ihtiyacı giderildiğinde açlığa karşı olan talep azalacak ve bir başka üst ihtiyaca doğru yönelecektir.

Fizyolojik ihtiyaçlar karşılandıktan sonra daha yüksek ihtiyaçlar ortaya çıkarak kişiyi o ihtiyaçları gidermeye yönlendirir. Güvenlik ihtiyacı olarak adlandırılan bu ihtiyaçların bazıları şunlardır: Tehlikeye, tehdide veya yokluğa karşı korunma ihtiyacı. Örneğin bir çocuk şiddetli bir ses duyar veya ışık görürse, düşürülürse, büyük bir tehlikeyle karşılaşmış gibi irkilecektir.

Yetişkin bir insan ise işine karşı güven duymazsa, borçlarını ödeyemez veya sosyal güvenliği olmayan bir yaşlılık düşünürse aynı tepkiyi gösterir. Kişi bu gününü ve yarınını güven altına almak için çalışır. Güvenlik ihtiyacı da fizyolojik ihtiyaçlar gibi karşılandıkça sona erecektir.

Fizyolojik ve güvenlik ihtiyaçlarının belirli oranda karşılanmasından sonra sosyal ihtiyaçlar olarak bilinen ait olma ve sevgi ihtiyaçları da kişilerin davranışlarına yön veren etkenlerdir. Ait olma, sevme, sevilme, aşk gibi ihtiyaçlar bu grupta yer alır. Kişi ait olduğu grupta belirli bir seviyenin ihtiyacını duyar ve bu düzeye erişebilmek için çaba gösterir.

Böyle bir yere erişebilmek o kişi için çok önemli bir istektir. Toplum içinde kişiler hem kendileri hem de başkaları tarafından kendi kişiliklerine sürekli değer verilmesini ve saygı gösterilmesini isterler. Maslow’un bu dördüncü ihtiyacı saygı ve statü ihtiyacı olarak adlandırılır. Maslow’a göre insanlar çevresi tarafından bir defa hoş görülerek sevildiler mi artık yeni sosyal ilişkiyle ilgili olarak bir başka ihtiyaç duymaya başlarlar.

Maslow, saygı ihtiyacı adını verdiği bu ihtiyacı “Bir defa beğenildiğimizi anladık mı hayran olunmayı da isteriz.” sözleriyle açıklamaktadır. Kendini gerçekleştirme veya bir başka ifadeyle kişisel bütünlük ile ilgili ihtiyaçlar, insanın kendi potansiyelini görebilmesi, kendi kendine yeterli olması, devamlı olarak kendisini geliştirmesi ve kelimenin tam anlamıyla yaratıcı olabilmesi gibi konuları kapsar.

Kişinin alt seviyedeki bütün ihtiyaçları karşılanmış olsa bile, insan kendisine uygun düşen kendi seviyesine göre işleri yapmıyorsa huzursuz olur. Her insan kendi seviyesinde olan işleri aramalıdır. Bu ihtiyaçların alacağı şekiller tıpkı insanların kişilikleri gibi şahıstan şahısa farklı bir görünüm alır.

Kendini gerçekleştirme ihtiyaçları spor, politika, akademik çalışmalar, aile, din, hobiler veya iş gibi konulardan biri veya bunlardan bir kısmının karışımıyla karşılanabilir. Maslow’un teorisi sadece tipik, sağlıklı insanlar için geçerli ve uygundur. Örneğin gelişmiş batı ülkelerinde normal yetişkin kişilerin büyük bir kısmı için fizyolojik ve güven ihtiyaçları motive edici bir faktör değildir.

Açlık çeken, kıtlığın yaygın olduğu geri kalmış toplumlarda insanların ihtiyaçları pek nadir olarak fizyolojik ihtiyaçların ötesine geçebilir. Hatta gelişmiş Batı toplumlarında bile Maslow’un teorisinin özel değil genel bir uygulaması vardır. 

Örneğin bir baba oğluna yükseköğrenim yaptırabilme zevkini duyabilmek için iki misli çalışarak kendisini bütün sosyal yaşantısından mahrum bırakabilir. 

İlgili sorular

0 oy
1 cevap
11, Mayıs, 11 Ders notları kategorisinde tekno365 (54.3k puan) tarafından soruldu
0 oy
1 cevap
11, Mayıs, 11 Ders notları kategorisinde tekno365 (54.3k puan) tarafından soruldu
0 oy
1 cevap
11, Mayıs, 11 Ders notları kategorisinde tekno365 (54.3k puan) tarafından soruldu
0 oy
1 cevap
11, Mayıs, 11 Ders notları kategorisinde tekno365 (54.3k puan) tarafından soruldu
0 oy
1 cevap
11, Mayıs, 11 Ders notları kategorisinde tekno365 (54.3k puan) tarafından soruldu
...