Merhaba; Burada üye olmadan soru sorabilir, sorulmuş sorulara cevap verebilirsin. Eminim soracak bir çok sorun vardır laughing

0 oy
28 kez görüntülendi
Ders notları kategorisinde (56.8k puan) tarafından
Tacir nedir? Tacir hakkında kısaca bilgi

1 cevap

0 oy
(56.8k puan) tarafından
 
En İyi Cevap

TACİR

Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 12. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir. Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.” 

Örneğin ticaret siciline kayıt olmuş tek kişi işletme sahibi de tacirdir.

Ayrıca hukuken var olmadığı hâlde bir ticari işletme açmış gibi hareket edenler de tacir sayılır. Ayakkabı mağazası işleten, market işleten, tekstil ürünleri satan kişileri tacire örnek olarak verebiliriz. Gerçek kişilerin, tacir sayılabilmeleri için bir ticari işletmeyi kendilerinin işletmeleri şarttır. Bir ticari işletmeyi işletmekle beraber, bu faaliyeti kendi adlarına yapmayanlar (ticari mümessiller, ticaret şirketi ortakları, veli veya vasiler gibi) “tacir” sıfatını kazanamazlar.

TTK’nin 13. maddesine göre küçük ve kısıtlılara ait ticari işletmeyi bunların adına işleten yasal temsilci, tacir sayılmaz. Tacir sıfatı, temsil edilene aittir. Ancak, yasal temsilci, ceza hükümlerinin uygulanması yönünden tacir gibi sorumlu olur. TTK; taciri, kişilikleri bakımından sınıflandırarak iki gruba ayırmıştır.

TTK, taciri kişilikleri bakımından hakiki (gerçek kişiler) ve hükmi şahıslar (tüzel kişiler) şeklinde iki gruba ayırmıştır.

Tacir Olmanın Şartları

a. Gerçek Kişiler Açısından

Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işletenler; bir ticari işletmeyi kurup açtığını, ilan vasıtaları ile halka bildirenler ile hukuken var olmadığı hâlde, bir ticari işletme açmış gibi hareket edenler tacir sayılır.

Ticari işletmesi velisi tarafından işletilen küçükler (veli tacir sayılmaz); ticari işletmesi vasi tarafından işletilen kısıtlılar (vasi tacir sayılmaz) ile kanuni veya kazai yasağa rağmen ticari işletmeyi işletenler tacir sayılır. Ayrıca izin veya ruhsatname almadan ticari işletmeyi işletenler de tacir sayılırlar.

b. Tüzel Kişiler Açısından

Her türlü ticaret şirketleri: Tacir sayılan tüzel kişilerin başında ticaret şirketleri gelir. Bunlar ticari işletme işletse de işletmese de tüzel kişi tacir sayılırlar.

  • Amacına ulaşmak için ticari işletme işleten dernekler: Dernekler amaçlarını gerçekleştirmek için ticari işletme işletebilirler fakat bu işletmelerden doğan kazançlarını paylaşamazlar. Örneğin Kızılayın maden suyu işletmesi, Kanarya Sevenler Derneğinin kanarya çiftliği gibi. Amacına ulaşmak için ticari işletme işleten dernekler tacir sayılmakla birlikte kamu yararına kurulmuş olan dernekler TTK’nin 16. Maddesine göre tacir sayılmaz. Derneğe ait işletmeler tacir olarak kabul edilir.

  • Ticari işletme işleten vakıflar: Vakıfların da dernekler gibi amaçlarına ulaşmak için ticari işletme kurmaları mümkündür. Bu durumda ticari işletme işleten vakıflar da tacir sıfatını alır. Ancak derneklerde olduğu gibi kamuya yararlı bir vakıf olması durumunda tacir sayılamayacak, tacir sıfatı sadece vakfın işletmesine ait olacaktır.

  • Kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseseler: Kendi kuruluş kanunları gereğince hususi (özel) hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi amme hükmi şahısları tarafından kurulan teşekkül ve müesseseler tacir sayılır. Hükmi şahısların kendileri tacir sayılmazlar. Kamuya ait teşekkül ve müesseselerin (KİT) tacir niteliğini taşıyabilmesi için, kuruluş kanunlarında özel hukuk hükümlerine tabi olduğuna dair hüküm bulunmalıdır. Ziraat Bankası, Petro Kimya (Petkim), Devlet Malzeme Ofisi, Makine Kimya Endüstrisi, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) gibi işletmeleri bunlara örnek olarak gösterebiliriz.

Tacirler, ticari faaliyette bulunan müesseselerin kendileridir. Tacirler bir hesap döneminde elde ettikleri olumlu gelir-gider farkından kamu harcamalarının yapılabilmesi için vergi ödemek zorundadırlar. Gerçek kişi tacirlerin ödedikleri vergilere gelir vergisi; tüzel kişi tacirlerin ödedikleri vergilere ise kurumlar vergisi denir. 

Ayrıca tacirler katma değer vergisi, yaptıkları işlerinin gereği damga vergisi, yanlarında çalıştırdıkları işçilerin ücretlerinden kestikleri gelir vergisi stopajları vb. yapılan işe ve özelliğine göre birtakım vergiler ödemek zorundadırlar. Vergi kanunlarımıza göre kendi payına düşen vergi miktarını ödemekle yükümlü gerçek veya tüzel kişi vergi mükellefidir. Örneğin ticari faaliyette bulunan limitet veya anonim şirketler kurumlar vergisi mükellefidir.

İlgili sorular

0 oy
1 cevap
11, Mayıs, 11 Ders notları kategorisinde tekno365 (56.8k puan) tarafından soruldu
0 oy
1 cevap
11, Mayıs, 11 Ders notları kategorisinde tekno365 (56.8k puan) tarafından soruldu
0 oy
1 cevap
11, Mayıs, 11 Ders notları kategorisinde tekno365 (56.8k puan) tarafından soruldu
0 oy
1 cevap
11, Mayıs, 11 Ders notları kategorisinde tekno365 (56.8k puan) tarafından soruldu
0 oy
1 cevap
11, Mayıs, 11 Ders notları kategorisinde tekno365 (56.8k puan) tarafından soruldu
...